top of page

"BİR GÖZ DOKTORUNDAN ŞİİRLER".. Prof. Dr. Tuncer GÜLENSOY yazdı..

Sayın Prof. Dr. Tuncer GÜLENSOY "Dilbilimci, Türkolog, Akademisyen"

Maskelerin hayatımızı zorlaştırdığını hepimiz biliyoruz.. Ama bu kadar tatlı gülüşü olan bir insanı maskeli tanımak istemezdim..

Nezaketi, iyi huylu oluşu ve sevecenliğinin yanında, bu kadar muhteşem eserlerin sahibi olan Sayın Prof. Dr. Tuncer Gülensoy'u, sağ gözünde görme azalması ile başvurduğunda ilk başta tanımıyordum. Bu kadar okuma ve yazma sevdalısı bir insanın yaşadığı endişeleri her hastada olduğu gibi anlıyordum ancak şimdi çok daha iyi anlıyor ve onun için ve kendi adıma görmesi iyileştiği için çok seviniyorum.


Nice eserleriyle ve çalışmalarıyla aramızda olacağından hiç şüphemin olmadığı Sayın Gülensoy'un kaleminden kendime ait bir "yazı bütününün" (henüz eser diyemiyorum) okunması, hatta defalarca okunması, eleştrilmesi ve bir makale halinde bana sunulması ise hayatımda yaşadığım en kıymetli anılarımdan biri oldu.

Galiba şiirlerimi bu güne kadar kimse bu denli dikkatli okumadı..
Sizi ve ressam ve aynı zamanda çocuk edebiyatı yazarı sevgili eşiniz Hatice Gülensoy hanımefendiyi tanıma şerefine nail olduğum için çok mutluyum.

BİR GÖZ DOKTORUNDAN ŞİİRLER

Prof. Dr. Tuncer GÜLENSOY


“Şiir” (=Vezinli ya da vezin tesiri uyandıran âhenge sahip, kafiyeli ya da kafiye tesiri uyandıran ses uyuşumu olan edebî eser.); “Şâir” (= Şiir yazan ya da söyleyen kimse; âşık; ozan) demektir. Eğer, şiir yazan kişi “kadın” ise buna da “şâire” adı verilir.


 Hayatım boyunca hemen her meslekten “şâir”lere rastladım. Üniversitedeki ilk “Türk Edebiyatı” hocam şâir-yazar Ahmet Hamdi Tanpınar “akademisyen”; “Vagon penceresinden ansızın bakıp geçtin / Bir yangının külünü yeniden yakıp geçtin….” adlı şarkı sözünün ve “Beni Öpme Bu Akşam” ile “Şeytan Diyor ki” adlı kitapların yazarı  şâir Şemsi Belli “avukat”; “Bu vatan, toprağın kara bağrında, / Sıra dağlar gibi duranlarındır…” dizeleriyle başlayan “Bu Vatan Kimin?” adlı şiirin yazarı şâir-yazar Orhan Şâik Gökyay “edebiyat öğretmeni”; 1962-1964 yıllarında, Ankara Şeker Fabrikası’nda çalıştığım yıllarda, fabrika doktorumuz şâir-yazar Ceyhun Atuf Kansu “hekim”; uzun yıllar bana ağabeylik yapan şâir-yazar Fethi Tevetoğlu “hekim-politikacı” idi. 
Benim neslimden Mustafa Canpolat, Ahmet Bican Ercilasun, Saim Sakaoğlu, Fikret Türkmen gibi şâir-yazarlar da birer “akademisyen” idiler.
Son yıllarda, yaşlandığımdan dolayı gözlerimde bazı problemler baş gösterince, bir göz doktoruna gitmiştim. Sezin Akça Bayar adlı bu bayan doktora, ikinci gidişimde benim kitaplarımdan 10 kadarını imzalayıp armağan etmiştim. Üçüncü gidişimde o da bana yeni çıkan “Umutlarını Kuzeye Çevir” adlı şiir kitabını armağan etti. 2021 yılında Ankara’da Anadolu Kitabevi yayınları arasında çıkan bu şiir kitabı 163 sayfa.
   Başkent Üniversitesi’nde de (Doç. Dr.) unvanı ile dersler veren Sezin Akça Bayar’ın bu şiir kitabı “Canım Anneme ve Babama / Kızınız”,“Canım ağabeyim, OZAN’a/ Kardeşin(s. III); “Canım eşim AYCAN’a/ Eşin”, (s. IV) “Canım oğlum, içimin baharı KUZEY’ime/ Annen (s. V) ailesinin her ferdine de birer duygusal şiirle ithafta bulunuyor. 
Kitapta: “Karanlık (s. 1-2); Üşüme (s.3-4); AYÇA’m (s.5); Alçı (s.6); Nerelerdesin? (s. 7-8); Gemi (s.9); Yapışır (s. 10-11 fotoğraf); Bir Fincan Kahve (s. 12); Sahiplenmek (s. 13-14); On Sekiz Saniye (s. 15); Ayraç (s. 16-17 fotoğraf); Cep (s. 18-19 fotoğraf); Nöronlar (s. 20-21-22); Toscana’yı Dinliyorum Gözlerim Kapalı (s. 2323-24); Pi Sayısı (s. 25-26-27-28 fotoğraf); Zemberek (s. 29-30-31 fotoğraf); Hadi Koş (s. 32); Doktor (s. 33); Noktalı Virgül (s. 34); Ebru’li (s. 35); Kervan (s. 36); Mutluluk (s. 37-38 fotoğraf); Pusula (s.39-40 fotoğraf);  Buz (s. 41-42); Suyun Ardı (s. 43-44 fotoğraf); Benim (s. 45); Tohum (s. 46-47); Ağaç Kabuğu (s. 48-49-50 fotoğraf); EK’ler (s. 51); İçinde (s. 52); Aralık (s. 53); Saklan (s. 54); Bir (s. 55); Hiç (s. 56-57); Yaparsın (s. 58); Evet (s. 59); Hadi Koş (s. 60); Kalbim (s. 61-62 fotoğraf); Sümüklü Böcek (s. 63); Üç Ay (s. 64-65); Kelebekler (s. 66); İlk Dans (s. 67); Ona da Peki (s. 68-69); Saç Kırıkları (s. 70-71); Yara İzi (s. 72); Görünmez (s. 73); Asla (s. 74-75); Sen (s. 76); İyi ki Doğdun (s. 77); Gözler (s. 78); Şarap (s. 79); Beşinci Boyut (s.80-81 fotoğraf); Senin (s. 82); Kâğıttan Kayık (s. 83); Bitmez (s. 84-85); Bir Salise (s. 86); Ağaç (s. 87-88); Bülbül (s. 89); Hayal (s. 90); Oğlum (s. 91-92 fotoğraf); Bitsin (s.93); Az Kala (s. 94); Yolun Açık (s. 95); Kuş (s. 96); Perde (s. 97-98); Koza (s. 99-100-101 fotoğraf); Nefes (s. 104); Karlar (s.104- 105 fotoğraf); Tozlar (s. 106-107-108); Dua (s.109-110 fotoğraf); Ne Giysem..(s. 111); Gelincik (s. 112-113); Kalabalık (s. 114); 40 Yaş (s. 115-116-117 fotoğraf);  Beyazlarım (s. 118-119); Kuzgun (s. 120); Sen (s. 121-122 fotoğraf); Rüzgâr (s. 123-124); Taş (s. 125-126 fotoğraf); Dayıcığım (s. 127-128 fotoğraf); Dayım… (s. 129); Rengin (s. 130); Çakıllar (s. 131-132 fotoğraf); Kutuplar (s. 133); Gözlük (s. 134-135); Dönme (s. 136-137 fotoğraf); Nefes (s. 138); Oğlum (s. 139-140 fotoğraf); En Yakın (s. 141); Anason (s. 142); 35’lik..70’lik (s. 143-144); Yol (s. 145); İlikledim Geçmişi Senin Kaderine (s. 146); 41 (s. 147); Saat (s. 148-149 fotoğraf); Olurum (s. 150); En Güzel Taş (s. 151-152 fotoğraf); Özledim (s. 153-154); Duvar (s. 155-156); Hasat Zamanı (s. 157-158); Gitsin (s. 160); Hayat (s. 161-162 fotoğraf); Son (s. 163) başlıklarını taşıyan 102 şiir yer almakta.  
Şâire Sezin AKÇA BAYAR, bir tıp doktoru olduğu halde, Türkçeyi çok güzel kullanabilen bir kişi.
Türkçenin kelime hazinesi içinde yer alan A) Vücut Organları: “yanak, göğüs kafesi, beyin, göz (gözlerinin bebek yeşili), göz bebekleri, göz pınarı, retina, yürek, kalp, damar, kafa, kirpik, burun, dudak, beden, omuz, parmak (izi), el, kol, kulak, baş, (beyaz dalgalı) saçlar, (inci gibi güzel) dişler, ilik; B) Renkler:  “yeşil, yeşil(e çeyrek kala), mor, sarı, mavi, (bebek) mavisi, kızıl, kırmızı-lila, kızıl (akşam), turuncu, (pembe+sarı= turuncu olur), toz pembe (=açık pembe), açık pembe, uçuk pembe (=soluk, solgun pembe), beyaz, kara, siyah, kırmızı, lila, kuzguni, lâcivert”; C) Çiçekler-Bitkiler: “lavanta, papatya, yasemin, üzüm, dut, sarmaşık, gelincik, yosun, menekşe, sümbül, nergis, çiçek”; D) Hayvanlar: “kelebek, sümüklü böcek, ahtapot,  bülbül”  E) Coğrafya terimleri: çağlayan, vadi, uçurum, gök yüzü, bulutlar, yağmur, rüzgâr, güneş, gece, karayel, poyraz, keşişleme, lodos” ;  F) Deyimler-Terimler: “sarıp sarmalamak, göz kırpmak, çocuksu güzellik, körebe oynatmak, boğazına düğümlenmek,  zehir zemberek, dilin damağın yanmak, sırt sırta yaslanmak, kafasını kurcalamak, kulak memesi kıvamı, burun kıvırmak, iki yaka bir araya gelmek, evirip çevirmek, içine bir taş oturmak, kana kana içmek, sarıp sarmalamak, yüreğini açmak, hayata tepeden bakmak, gözünden sakınmak, AŞKINI cebindeki mendile sarmak, deli dolu…bakış, kuzgun siyahi bir yeşil orman, umut ormanında bir ağaç olmak, umutlar belirmek, yürekler çözülmek, işler sarpa sarmak,  dal kıpırdamamak, dilin ucuna gelmek, gözleri kamaşmak, el yordamı, tozu dumana katmak, alnına öpücük kondurmak, (sağ) gözü seğirmek, yüreğine sığmamak, şarkıların tozlu raflarında gezinmek… sözcükleri onun şiirlerini zenginleştiren güzellikler.
Şiir, bir şâir(e) tarafından yazılır, şiir sevenler tarafından okunur, ezberlenir, edebiyat hocaları tarafından da “tahlil edilir”. Şiirlerin: I. İçerik Unsurları: 1. Konu; 2. İzlek; 3. Düşünce, 4. Olay, 5. Varlık, 6. Duygu, 7. Görüntü başlıkları altında incelenir. (bk. Prof. Dr. Nurullah Çetin, Şiir Tahlilleri: 1, Ankara (1. Baskı) 2008, (2. Baskı) 2021, Akçağ Yay., 397 s.) Sezin Akça Bayar’ın bu kitapta yer alan şiirleri “Serbest nazım: Mısra uzunlukları eşit olmayan şiir” tarzında yazılmış olup, yazarın o andaki duygularının izlerini taşımaktadır. Örnekler: “Yaradandan ötürü buradaysam eğe, / Gerçeklerden yana şansını dene bu akşam. / Uçurumun kenarında dolaşırken çarptığı gibi, / Yüzüne vurur acının son damlası… (Yapışır, s. 10)”; “…. Her duyduğumda orada yaşıyor hissi kaplıyor benliğimi, / Gözlerimin bebek yeşili geliyor aklıma, /  Unutuyorum o an her şeyi. / …. (Toscana’yı Dinliyorum Gözlerim Kapalı, s. 24); “İnancın bittiği yerde, usulca fısıldadın bana, / Seni çekerken benliğimi ışığını tuttum. / Seninle akabilmek için geceye. / Geldiğini biliyordum benden daha önce sabaha, / Buseni gönderdin akşamdan, sabah yastığın üzerindeydi, / Tam yanağımın yanında. (Benim, s. 46)” 

NOT: Bu arada, gözden kaçan ya da dizgide oluşan hataları da belirtmek isterim: “ediyim  edeyim; hissediyim  hissedeyim; kitlemek  kilitlemek; onlaydım  onunlaydım (< o+nun il-e i-di+m); üç güne bir  üç günde bir; bu dümeni  bu dumanı; mumlar dikiyim  mumlar dikeyim; en güzel ekrularla gel bana   ebrularla” İkinci basılışta düzeltilmesi dileği ile.
Bir göz doktoru “şâire” olan Sezin Akça Bayarın bu güzel, duygulu, Türkçe sözcüklerle donatılmış “Umutlarını Kuzeye Çevir” adlı şiir kitabını üniversitelerimizin “Yeni Türk Edebiyatı” bölümlerinde ele alınıp işlenmesini tavsiye ediyorum. Sezin Akça Bayar’ın, zaman zaman, “Anneciğim!” diye hitap ettiği oğlu KUZEY’e de sağlıklı ve başarılı bir ömür dileği ile…. (24 Kasım 2021, Batıkent-Ankara)







https://anadolutipkitabevi.com/urun/umutlarini-kuzeye-cevir/





Ben bu yazıyı okuduğum da hem çok utandım, hem de gurur duydum.. Sonuçta kendi çevremin okuduğu bir "şiir deneme" kitabı idi bu yazdığım.. Ama Sayın Hoca'mın "Bir daha yazdığında önce bana gönder, ben okur düzeltirim" dediği gibi, hayat da böyle değil mi zaten.. Hataları ve size ait özellikleri ile güzel..
İyi ki sizi ve eşinizi tanıdım Sayın Tuncer Hoca'm.. "Şaire" olma yolunda olduğumu da sizden öğrendim.. Daha nice yazılarınızı okumak dileğiyle.. Güzel bir yıl bizimle olsun.. Saygılarımla..
Prof. Dr. Tuncer Gülensoy, Dilbilimci, Türkolog, Akademisyen.
   Sayın Prof. Dr. Tuncer Gülensoy, 30 Ocak 1939, Uşak doğumlu. Babasının memurluk görevleri nedeniyle ilköğrenimini değişik okullarda gördü. Ahmet Midhat Efendi İlkokulu (1951), Uşak Lisesi (1959), Ankara Üniversitesi DTCF Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü (1963) mezunu. Bir süre Uşak merkezine bağlı köylerde vekil öğretmenlik yaptı, ilmî uzman olarak Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü’nde çalıştı (1963-70, 1972-73). Daha sonra DTCF’ye asistan olarak girdi (1974). 1976’da ABD’nin Texas Tech University’ye misafir olarak gitti. Bir yıl sonra fakültesine döndü. 1980’de doçent oldu. 1980’de Fırat Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesine geçti. Burada Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü Başkanlığı, Sosyal Bilimler Enstitüsü Müdürlüğü (1985-89) yaptı. Profesör olduğu 1989 yılında Erciyes Üniversitesine geçti. Burada Rektör Yardımcılığı, Rektör Vekilliği (1990-92), Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü Başkanlığı görevlerini yürüttü.
Makalelerini üniversite dergileri dışında Devlet, İmage, Kültür ve Sanat, Millî Folklor, Millî Eğitim ve Kültür, Tarla, Töre, Türk Dili, Yeni Düşünce, Yeni Forum, Türk Kültürü dergilerinde yayımladı. TDV İslâm Ansiklopedisi ve KB İslâmAnsiklopedisi’ne maddeler hazırladı. 1986 Folklor Araştırma Kurumu İhsan Hınçel Türk Folkloruna Hizmet Ödülü, Türkiye Yazarlar Birliğinin Türk Diline Hizmet Ödülü, 2000 yılı Uluslararası Ruhaniyet Derneği Şeref Ödülü gibi çok sayıda ödül aldı. Bestelenen şiirleri vardır. Türk Dil Kurumu, Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü, Türkiye Yazarlar Birliği ve İLESAM üyesidir.

Sayın Prof. Dr. Tuncer Gülensoy'un benim sayamadığım kadar çok olan eserlerini aşağıdaki bağlantıdan inceleyebilirsiniz.


Türk Halk Edebiyatı (yayına hazırlama., 1978), Anadolu ve Rumeli Ağızları Bibliyografyası (1981), Prof. Dr. Ahmet Temir’in Hayatı ve Eserleri (1983), Kürmanci ve Zaza Türkçeleri Üzerine Bir Araştırma (inceleme-sözlük, 1983), Trabzon Yöresi Türküleri / Türküler ve Atma Türküler (1985), Çerçeve Programa Göre Hazırlanmış Türkçe Ders Notları I-II (1985-86), Doğu Anadolu Osmanlıcası (1986), Die Bemerkungen Über die Lebende Türkische Sparche in den Nomandenstammen (1987), Kütahya ve Yöresi Ağızları (1988), Orhun’dan Anadolu’ya Türk Damgaları (1989), Türk ve Kürt Deyim ve Atasözleri (1992), Türkçe Dersleri (1992), Tunceli ve Yöresi Ağızlarından Derlemeler (A. Buran ile, 1992), Doğu ve Güneydoğu Anadolu Ağızları Üzerine Düşünceler (1993), Rumeli Ağızlarının Ses Bilgisi Üzerine Bir Deneme (1993), Elazığ ve Yöresi Ağızlarından Derlemeler (A. Buran ile, 1994), Türkçe’nin Etimolojik Sözlüğü (1994), Orta Asya’dan Kırım’a (1994), Türkçe El Kitabı (1994), Eski Yazı ve Osmanlıca Dersleri 1 (1994), Anadolu Türk Yer Adları Kılavuzu (1994), Manas Destanı (2002), Türkiye Türkçesi Ağızları (2003).



Sayın Prof. Dr. Tuncer Gülensoy.

244 görüntüleme2 yorum

Son Yazılar

Hepsini Gör

2 Comments


Sevgili Sezin Hanım, ben de sizin gibi yalnız gözlere tedavi ile uğraşan bir akademisyen "şâire"yi tanıdığım için çok mutluyum. Doktor plmak başka, ama şâire olmak daha başka. Şiirleriniz harika. Belirli zamanlarda gelen duygularınızı (ilhamlarınız) yazıya aktarmak herkesin işi değil. Bu bir Tanrı vergisidir... Her zaman yazın. Ama sizden önce yazmış olan şâir ve şâirelerin şiirlerini de okuyun. Başarı dileklerimle. Prof. Dr. Tuncer Gülensoy

NOT: Benin 1963 yılında bir İstanbul (Haydarpaşa)-Ankara Mavi tren yolculuğumda, o zamanların tanınmış şâiri Avukat Şemsi Belli'nin bir şiirine nazire olarak yazdığım; 1971 yılında da Bursa Yedek Subay Okulunda öğrenci iken devre arkadaşım, ses sanatçısı arkadaşım VEDAT ÇETİNKAYA tarAfından bestelenen ve hâlen TRT repertuvarında ye ralan "GELİN TELLERİ" adlı şiirimi "şarkı olarak" dinleyin. (DÜNYA BÖYLE KURULMUŞ GÜ…

Like
Aycan Bayar
Aycan Bayar
Jan 05, 2022
Replying to

Sayın Hocam,


Bir Türk olarak, her türlü emeğiniz ve çalışmalarınız için, tüm tanıdıklarım adına teşekkürü bir borç biliriz, lütfen kabul ediniz.


Bizleri; hem Türk olduğumuz için gururlandırıyorsunuz, hem de eksik bilgilerimizi tamamlıyorsunuz.


Allah başımızdan eksik etmesin


Saygılar

Aycan Bayar

Like
Yazı: Blog2 Post
bottom of page